DPF lambası tek başına ve sabit yanıyorsa araç kullanılır; hatta yapılması gereken aracı hemen uygun bir yola çıkarıp 15–20 dakika sabit hızla sürmektir. Lamba, filtrenin dolduğunu ve aracın kendini temizlemek için yol istediğini söyler. Lamba yanıp sönüyorsa, yanına motor arıza lambası eklendiyse ya da araç gaza basınca çekmiyorsa uzun yola çıkmayın; aracı yakındaki bir servise götürün.
Kaç kilometre gidilebileceğinin bir rakamı yok. Belirleyici olan, lambanın hangi şekilde yandığı ve aracın nasıl davrandığı.
DPF Lambası Neden Yanar?
Partikül filtresi egzozdaki isi tutar ve dolunca yüksek sıcaklıkta yakarak kendini temizler; buna rejenerasyon denir. Araç bunu çoğu zaman sizin haberiniz olmadan yapar. Lamba, temizliğin yapılamadığı ve filtrenin belli bir doluluğu geçtiği zaman yanar. En sık sebep kısa yol ve trafikte kullanım; motor ısınmadan yol bitince rejenerasyon başlayamaz ya da yarıda kalır. Ayrıntısını kısa mesafe sürüş ve DPF tıkanıklığı yazımızda anlattık.
Lambanın sembolü, rengi ve davranışı markadan markaya değişir. Aracınızdaki uyarının tam anlamı için kullanım kılavuzuna bakın. Aşağıda çoğu araçta geçerli olan durumları anlatıyoruz.
Lamba Sabit Yanıyorsa
Filtre dolmuş, araç rejenerasyon için uygun şartı bekliyor. Yapılacaklar:
- Mümkünse hemen çevre yoluna ya da şehirlerarası yola çıkın.
- 15–20 dakika kesintisiz, sabit hızla gidin. Devri 2000'in üzerinde tutacak bir vites seçin; aracı zorlamanıza gerek yok.
- Bu sırada rölanti yükselebilir, fan dönebilir, egzozdan sıcak bir koku gelebilir. Araç temizlik yapıyor demektir; kontağı kapatmayın.
- Lamba sönerse filtre işini yapmıştır. Sönmezse aşağıdaki durumlara bakın.
Yolda rejenerasyonun ayrıntılarını kendi kendine DPF rejenerasyonu yazımızda adım adım anlattık.
Lamba Yanıp Sönüyorsa
Birçok araçta DPF lambasının yanıp sönmesi filtrenin kritik doluluğa geldiğini gösterir. Bu aşamada araç yolda rejenerasyona çoğu zaman izin vermez, çünkü aşırı dolu bir filtrede is kontrolsüz yanabilir ve seramiği eritebilir. Yapılacak şey yolda zorlamak değil, servise gidip arıza tespit cihazıyla filtrenin durumunu ölçtürmektir.
Motor Arıza Lambası da Yanıyorsa
DPF lambasının yanına motor arıza lambası eklendiyse ve araç gaza basınca çekmiyorsa motor beyni aracı acil durum moduna almıştır. Güç kısılır, devir sınırlanır. Bu modda kısa mesafede servise gidebilirsiniz ama yolculuğa çıkmayın, otoyolda uzun süre gitmeyin.
Motor arıza lambası DPF'den bağımsız bir arızayı da gösteriyor olabilir: EGR, enjektör, sensör. Bu yüzden lambanın sebebi cihazla okunmadan tahmin yürütmek doğru olmaz.
Ne Zaman Hemen Durmalısınız?
Aşağıdakilerden biri varsa aracı güvenli bir yere çekip motoru kapatın ve yardım çağırın:
- Kabine dolan yoğun yanık kokusu ya da egzozdan yoğun duman
- Hararet göstergesinin yükselmesi
- Yağ basıncı lambasının yanması
- Motordan alışılmadık ses gelmesi
Bunlar artık filtre doluluğunun ötesinde bir soruna işaret eder.
Lambayı Görmezden Gelirseniz Ne Olur?
Sabit yanan lamba bir süre görmezden gelinir ve araç kısa yolda kullanılmaya devam ederse:
- Yağ incelir. Araç rejenerasyonu tekrar tekrar dener, silindire fazladan püskürtülen yakıtın bir kısmı yağa karışır. Yağ çubuğunda seviye kendi kendine artar. İncelen yağ motoru yeterince korumaz.
- Filtre aşırı dolar. Yolda temizleme şansı kaybolur, servis rejenerasyonu ya da temizlik gerekir.
- Turbo ve EGR zorlanır. Egzoz çıkamadığı için turbonun arkasındaki basınç ve sıcaklık artar, EGR kirli gazla çalışır.
- Filtre zarar görebilir. Aşırı dolu filtrede rejenerasyon kontrolsüz olursa seramik çatlayabilir ya da eriyebilir; o noktada temizlik de kurtarmaz.
Lamba erken yandığında çözüm çoğu zaman yirmi dakikalık bir yoldur. Ertelendikçe iş büyür.
Lamba Yanınca Yapılmaması Gerekenler
Aracı durdurup rölantide gaz vermek. Park hâlinde devri yükseltmek egzozu yolda giderken olduğu kadar ısıtmaz. Filtreyi temizlemez, motoru boşuna yorar.
Rejenerasyon sürerken kontağı kapatmak. Lamba yandıktan sonra araç temizliğe başlamışsa yarıda kesmek filtreyi daha da doldurur. Nedenini rejenerasyon sırasında motoru stop etmek yazımızda anlattık.
Arıza kodunu silip geçmek. Ucuz bir okuyucuyla kodu silmek lambayı bir süreliğine söndürür ama filtredeki is ve kül yerinde durur. Lamba kısa sürede geri gelir.
Rastgele katkı dökmek. Depoya ya da emişe dökülen ürünlerin çoğu filtredeki külü gidermez. Hangisinin ne işe yaradığını DPF temizleme katkısı işe yarar mı yazımızda ayırdık.
Yağ seviyesini kontrol etmemek. Lamba bir süredir yanıyorsa yağ çubuğuna bakın. Seviye artmışsa yağ yakıtla incelmiştir, değiştirilmesi gerekir.
Lamba Sönmüyorsa
Yoldan sonra lamba sönmüyor ya da kısa sürede yine yanıyorsa filtre artık kendi başına temizlenemiyordur. Çoğu zaman sebep yanmayan küldür. Arıza tespit cihazıyla doluluk ve fark basıncı ölçülür, sebep bulunur ve filtre temizlenir. Belirtileri DPF tıkanması belirtileri, değerlerin nasıl okunacağını DPF doluluk oranı yazılarımızda anlattık.
Servise Gidince Ne Yapılır?
Doğru bir kontrolde sırası şöyledir: Önce arıza kodları okunur ve filtrenin doluluk değeri, fark basıncı, son rejenerasyondan beri geçen kilometre gibi değerlere bakılır. Fark basınç sensörü ve hortumları kontrol edilir, çünkü arızalı bir sensör sağlam filtreyi dolu gösterebilir. Ardından filtreyi dolduran bir motor arızası olup olmadığına bakılır. Filtre sağlamsa doluluğuna göre servis rejenerasyonu ya da temizlik yapılır, sonunda değerler sıfırlanır ve araç yolda denenir.
Sadece kodu silip aracı teslim eden bir işlem sorunu çözmez.
DPF'nizi Sökmeden Temizliyoruz
Fix DPF uygulamasında filtre araçtan sökülmeden, Fix DPF solüsyonuyla isinden ve külünden arındırılır; ardından filtrenin değerleri cihazla sıfırlanır. Size en yakın yetkili merkezi uygulama merkezleri sayfasında bulabilirsiniz. Lamba sönmüyorsa beklemeyin, bize yazın.