Dizel aracı hep kısa yolda ve trafikte kullanmak partikül filtresini tıkar, çünkü filtre kendini temizlemek için egzozun bir süre iyice ısınmasına ihtiyaç duyar. On dakikalık işe gidiş, dur-kalk trafik ve uzun rölanti beklemeleri bu sıcaklığı oluşturmaz. Filtre dolmaya devam eder, araç temizliği dener ama yarıda kalır. Bir süre sonra DPF lambası yanar.
Çözümü çoğu zaman basit: Haftada bir aracı 20–30 dakika kesintisiz, sabit hızla yola çıkarmak.
Şehir İçi Kullanım DPF'yi Neden Doldurur?
Partikül filtresi motorun çıkardığı isi tutar. Dolunca motor beyni egzoz sıcaklığını 600 derece civarına çıkarır ve isi yakar. Buna aktif rejenerasyon denir ve 10–20 dakika kadar sürer. Bunun için iki şart gerekir: Motorun ısınmış olması ve aracın bir süre durmadan gitmesi.
Şehir içinde ikisi de zor:
- Motor ısınmadan yol bitiyor. Soğuk motor hem daha çok is üretir hem de rejenerasyona izin vermez. Beş on kilometrelik yolda motor ancak ısınır, araç parka girer.
- Rejenerasyon yarıda kalıyor. Araç temizliğe başlar, siz eve varıp kontağı kapatırsınız. Yanmayan is filtrede kalır, ertesi gün araç yeniden dener. Bu döngü tekrarlandıkça filtre dolar.
- Rölantide egzoz ısınmıyor. Trafikte, otoparkta ya da müşteri beklerken çalışan motor is üretir ama filtreyi temizleyecek sıcaklığa ulaşmaz.
- Dur-kalk daha çok is demek. Her kalkışta motor yük altında ve verimsiz yakar.
Kış aylarında durum daha da zorlaşır. Soğuk havada motor çok daha geç ısınır, aynı kısa yol filtreyi yazın olduğundan daha hızlı doldurur. Lambaların en çok soğuk aylarda yanmasının bir sebebi de budur.
Üstüne bir de kül eklenir. Kül motor yağından gelir ve hiç yanmaz. İs düzenli yakılmazsa kül ile is birlikte gözenekleri daha hızlı kapatır.
Hangi Araçlar Daha Çok Etkileniyor?
Kullanım biçimi aracın modelinden daha belirleyici. Sık gördüğümüz profiller:
- Her gün kısa mesafede işe gidip gelen aile arabaları
- Taksiler ve şehir içinde çalışan servis araçları
- Gün boyu kısa duraklı dağıtım yapan hafif ticariler
- Uzun rölantide bekleyen filo araçları
Aynı model araç, otoyolda çalıştığında yüz binlerce kilometre filtre sorunu çıkarmazken şehir içinde çok daha erken lamba yakabilir.
Rejenerasyon Olurken Nasıl Anlaşılır?
Araç temizlik yaparken genelde haber vermez ama bazı işaretler var:
- Rölanti normalden biraz yüksek
- Park hâlinde soğutma fanı dönüyor
- Start-Stop motoru durdurmuyor
- Egzozdan sıcak, yanık bir koku geliyor
- Bazı araçlarda gösterge yakıt tüketimini yüksek gösteriyor
Bu işaretleri gördüğünüzde mümkünse yola devam edin, birkaç dakika daha sürün. Kontağı hemen kapatmayın. Yarıda kesilen rejenerasyonun zararlarını rejenerasyon sırasında motoru stop etmek yazımızda anlattık.
Şehir İçinde DPF'yi Korumak İçin Ne Yapmalı?
Haftada bir yol yapın. Çevre yolunda ya da şehirlerarası yolda 20–30 dakika sabit hızla gidin. Devri 2000'in üzerinde tutacak bir vitesle gitmek egzozun ısınmasını kolaylaştırır. Gaza yüklenmeye, aracı zorlamaya gerek yok. İş, sürenin kesintisiz olmasında.
Kısa yolları birleştirin. Gün içinde ayrı ayrı yapılan beş kısa yol yerine tek bir uzun tur, filtre için çok daha iyidir.
Rölantide uzun beklemeyin. Isınsın diye ya da beklerken motoru dakikalarca çalışır bırakmak filtreye is biriktirir.
Yağa dikkat edin. Kılavuzda yazan, DPF'li araçlar için üretilmiş düşük küllü yağı kullanın. Yarıda kalan rejenerasyonlar yakıtı yağa karıştırabilir; yağ çubuğunda seviye kendi kendine artıyorsa beklemeyin.
Arızaları ertelemeyin. EGR valfi, enjektör ya da termostat arızası motoru hem daha kirli çalıştırır hem de geç ısıtır. Şehir içinde bu etki katlanır. EGR'nin filtreyle ilişkisini EGR valfi ve DPF ilişkisi yazımızda açtık.
Lamba Yandıysa Ne Yapmalı?
Turuncu DPF lambası yeni yandıysa yukarıdaki yolu hemen yapın; çoğu zaman lamba söner. Yolda nasıl sürüleceğini adım adım kendi kendine DPF rejenerasyonu yazımızda anlattık.
Lamba sönmüyorsa, motor arıza lambası da yanıyorsa ya da araç gaza basınca çekmiyorsa filtre artık kendi başına temizlenemiyordur. Bu noktada arıza tespit cihazıyla ölçüm ve temizlik gerekir. Belirtileri DPF tıkanması belirtileri yazımızda sıraladık.
Hep Kısa Yol Yapıyorsanız
Aracınızı neredeyse hiç uzun yola çıkarmıyorsanız filtre er ya da geç dolacaktır. Bu, aracın kusurlu olduğu anlamına gelmez; dizel motor ve filtresi düzenli yol yapmaya göre tasarlanmıştır. Yapılacak şey filtreyi takip etmek: Bakımlarda arıza tespit cihazıyla doluluk değerine baktırmak ve değer yükselmeye başladığında lambanın yanmasını beklemeden temizletmek. Hangi değerde temizlik gerektiğini DPF doluluk oranı yazımızda anlattık.
Hep Şehir İçinde Kullanılacak Araçta Dizel Mantıklı mı?
Araç alırken bu soruyu sormak işe yarar. Dizel motor yakıtı uzun yolda ve yük altında verimli kullanır; partikül filtresi de düzenli yol yapılacağı varsayımıyla tasarlanmıştır. Yılda az kilometre yapan, neredeyse hiç şehir dışına çıkmayan bir kullanıcı dizelin avantajını tam kullanamaz, filtre bakımıyla ise daha sık uğraşır.
Bu, dizel almayın demek değil. Aracı haftada bir yola çıkarabiliyorsanız ya da iş gereği zaten uzun yol yapıyorsanız sorun yaşamazsınız. Hep kısa yol yapacaksanız bunu bilerek almak ve filtreyi takip etmek gerekir.
DPF'nizi Sökmeden Temizliyoruz
Şehir içinde dolan filtre çoğu zaman sağlamdır, sadece doludur; değiştirmek gerekmez. Fix DPF uygulamasında filtre araçtan sökülmeden, Fix DPF solüsyonuyla isinden ve külünden arındırılır. Size en yakın yetkili merkezi uygulama merkezleri sayfasında bulabilirsiniz. Sorunuz varsa bize yazın.